Umzamo owenziweyo wokufikelela kubafundi abangalufumaniyo uncedo kakhulu ehlabathini uyamangalisa. Kangangeeminyaka, oorhulumente, iifowundeshini, kunye nootitshala banikele ngexesha elininzi, imali eninzi, nentliziyo eninzi, kwaye batshintshe ubomi babantu abaninzi ngokwenza njalo. Asinanto ngaphandle kwentlonipho kulo msebenzi. Yindawo engumhlaba apho yonke enye into, nathi kuquka, imi khona.
Xa sichitha ixesha kwezi ndawo, into esabetha ngxi kuyo ayikokuba kuncinci okwenziweyo, koko kukuba kunzima kangakanani ukuba inkqubela ithathe ingcambu ize ihlale xa indawo ingekakwazi ukuyixhasa ngokwayo. Ngoko ke kulapho sizibeka khona: hayi ukongeza enye into evela ngaphandle, koko ukunceda uluntu lukhulise okungokwalo. Ootitshala abaya kufundisa abamelwane babo. Oogqirha abahlala baze banyamekele iidolophu zabo. Abantu abathi, xa benikwa izixhobo ezifanelekileyo, baqhube uluntu lwabo phambili besuka ngaphakathi.
Sifuna ukuthatha oko eli candelo sele likufundile size silincede lifikelele kude ngakumbi. Yiyo loo nto sakha iCapyo njengeklasi epheleleyo enokumiswa luluntu kwiiveki ezimbalwa, ize emva koko iqhube ngokwalo, ilula ngokwaneleyo ukuba ifike phantse naphi na, yaye yenziwe ukuze indawo nganye iqhubeke ixesha elide emva kokuba sihambe.
Sihamba ngokungxamisekileyo, kuba abantwana bayakhula ngoxa izicwangciso ezifanelekileyo zisabhaliwa. Sikhetha ukufaka into yokwenyani eluntwini size siqhubeke siyiphucula, kunye nabantu abalwazi ngcono elo luntu, kunokuba silinde into engenasiphako.
Kwaye xa isebenza, iyaphindaphindeka. Abafundi abomeleleyo baba ngootitshala abalandelayo. Indawo ebikwazi ukuqeqesha abambalwa inokwazi ukuqeqesha abaninzi. Ngokuhamba kwexesha, uluntu lukhulisa ootitshala balo, oogqirha balo, abakhi balo, kwaye lusifuna kancinci-kancinci. Leyo yinjongo yonke.
Sizama ukuzibamba kuloo nto ibaluleke ngenene. Hayi ingqalelo okanye ukuhombisa, koko kukuba abantwana bayakwazi na ukufunda, bayakwazi na ukwenza izibalo, nokuba, kwiminyaka ezayo, abaninzi na kubo bayafundisa, bayaphilisa, kwaye bayakha iindawo abavela kuzo.
Sisasekuqaleni, yaye sinombulelo kuye wonke umntu owayekholelwa ngaphambi kokuba kubekho okuninzi esinokukubonisa, nakubantu abenze lo msebenzi ixesha elide kunathi yaye basifundisa rhoqo. Kodwa inkolelo yethu ilula: lonke uluntu sele lunabo abantu abanokukhulisa ikamva lalo. Sifuna nje ukunceda ukubeka izixhobo ezandleni zabo.
Sikule nto ixesha elide, yaye singathanda ukuba uze uhambe nathi.
Max Brie & Ted Peterson
Abaseki-babini, Capyo