Ikibura c’ururimi
90%
abana 9 kuri 10 mu bihugu bikennye bigishwa mu rurimi batumva neza.
UNESCO · Raporo GEM · 2016
Ibitabo vy’Ishure & Ubukungu
Igitabo c’ishure kigura biruta ivyo umuryango winjiza mu ndwi.
Mu miryango Capyo ikorera, ivyo bisigura ko abanyeshure benshi batigera babona igitabo c’ishure. Ni co gituma duha dosiye zo gucapura ku buntu ku mazu yo gucapura yo hafi n’amaduka y’ibitabo mu gihugu cose twoherezamwo. Baracapura ku giciro c’urupapuro, bakagurisha ku muhanda wabo, hanyuma bakagumana inyungu.
- indimi 100+
- Ivyiciro vya 3 gushika kuri 12
- Amadosiye yo gucapura atangwa ku buntu ku maduka yo ngaha
Icobo
Ibitabo bafise mu maboko si ibitabo vyabo.
Mu miryango Capyo ikorera, ururimi, ugushikira ibitabo, n’urutonde rw’ivyo kwigwa vyose birapfira inzira kera y’uko bishika mw’ishure. Imibare itatu isigura igituma umunyeshure hafi atigera aronka igitabo kibereye.
Ubuke bw’ibitabo vy’ishure
1mu 15
umunyeshure 1 mu 15 ni we afise igitabo c’ishure mu mashure y’intango yo muri Afurika yo munsi y’Ubutayu bwa Sahara. Abandi baragisangiza, barakikopa, canke bakigira bataco bafise.
Banki Y’Isi · 2015
Uburundi · Gusoma, Icyiciro ca 6
57%→28%
Ubushobozi bwo gusoma buragabanuka ku rugero rwa kimwe ca kabiri iyo abanyeshure bavuye mu Kirundi baja mu Gifaransa.
UNICEF · Isuzuma Ry’Igihugu · 2017
Ikidindiza
Igituma igitabo c’ishure hafi ata na rimwe gishika ku munyeshure.
Ibitabo vyinshi bitangwa ku miryango Capyo ikorera ntibishika mw’ishure. N’ivyo bishitse akenshi ntibijana n’urutonde rw’ivyo umunyeshure asuzumwa. Impamvu zitanu bituma ivyo bishika, buri gihe, mu gihugu cose.
Ivyagendekera nabi
- Porogarama y’inyigisho yahawe nk’impano, yanditswe ku kindi gihugu, ntihuye n’ikizami ca minisiteri.
- Ibitabo bitumizwa hanze bigurwa ku giciro kingana n’inyungu z’urugo z’indwi imwe gushika ku ndwi zitatu kuri buri gitabo.
- Abasohora n’abadandaza bo hagati bafata igice kinini c’inyungu mbere y’uko bitumizwa.
- Ibitabo biri mu rurimi rwemewe, kandi mu ishure bigishwa mu rurimi rwo ngaha.
- Igitabu kimwe ku karere kose, ata verisiyo ihari y’imvugo (dialect) canke y’ikiciro vy’ukuri biriko birigishwa.
Ico duhindura
- Igitabu cose candikwa kigenewe porogarama ya minisiteri umunyeshure azopimwamwo.
- Bigacapurwa ku duka rihendutse kandi rishoboye riri hafi y’ishure ku rugendo rw’imodoka.
- Bigurishwa n’abacuruzi bo mu micungararo hakurikijwe uruhusha rwa Capyo, ata mudandaza wo hagati hagati.
- Bikandikwa mu rurimi rw’ishure, hamwe n’imvugo umwigisha akoresha koko.
- Igitabu kimwe ku gihugu, ku kiciro, no ku rurimi. Amavuriro angana n’uko igihugu gikeneye.
Ibitabo Vy’ishure Vya Capyo
Igitabu bakeneye, gikorerwa aho bari.
Ibitabo vy’ishure bijanye n’ikiciro, vyanditswe hamwe n’abarezi bo ngaha, mu rurimi rw’ishure. Bigacapurwa ku duka riri ku muhanda umwe n’ishure. Bigacuruzwa n’umudandaza wo mu micungararo uri hafi aho.
Amasomo aboneka
Aya ni amasomo ariho ubu.
Ubumenyi (Science)
Ubumenyi Bw’Ibinyabuzima Fizike Kemisiti Ubumenyi Bw’Isi Ekoloji
Imibare
Imibare Y’Ishimikiro Jeometri Alijebure Sitatisitiki Trigonometrie
Jeografi Y’isi
Iy’Ibifatika Iy’Abantu Ikirere Amakarita & Atirasi Iy’Uturere
Amateka
Amateka y’Isi Ay’Igihugu Cawe Ay’Ibihe Vya Kera Ay’Iki Gihe
Icongereza nk’ururimi rwa kabiri
Gusoma Kwandika Kuvuga Ikibonezamvugo
Igifaransa, Ururimi & Ibiranga Umuntu
Gusoma Kwandika Umuco Inyigisho Z’Ubwenegihugu
Inyigisho z’Ubwenegihugu & Kuba Umunyagihugu
Ubutegetsi Uburenganzira Umuryango Amagara Y’Abantu
Izindi Ndimi
Kirundi Kreyòl isiZulu Icesipanyolo + ubisavye
Vyanditswe
N’abarezi bo ngaha, si ukubandikirako.
Buri gitabo gikoranwa n’urubuga rw’abigisha bo mu karere. Ni ryo rutonde nyene rw’ivyo abanyeshure bazosuzumwa, mu rurimi bavuga mu class vy’ukuri. Iyo igitabo ca Capyo cishitse mu gihugu, umwigisha wo muri ico gihugu ni we yaganditse.
Vyacapuwe
Ku duka ryo gucapura riri hafi.
Dutanga dosiye yo gucapura ku mazu yo gucapura yo hafi ku buntu. Barayicapura bakoresheje imashini basanzwe bafise, ku mwanya wabo. Nta gutwara, nta makori yo ku mipaka, nta ruganda runini rwo hagati. Nimba ushobora gucapura porogarama y’ubukwe mu gisagara, ushobora gucapura igitabo c’ishure ca Capyo.
Biragurishwa & bikongera bigashorwamwo
N’iduka ry’ibitabo riri ku mfuruka.
Iduka ry’ibitabo, iduka ry’ivyandikisho, canke akabari k’isoko. Dushikiriza dosiye ku bacuruzi bo mu micungararo ku buntu. Baracapura canke barabika, bashiraho igiciro kibereye umuryango, kandi bagagumana inyungu. Igitabu cose ni akazi gahembwa mu gihugu kigurishwamwo.
Vyubatswe n’abarezi, vyacapuwe n’ababanyi, vyishurwa bikabandanya.
Akazi & ubukungu
Igitabu cose gihemba umushahara mu gihugu cagenewe.
Igitabu c’ishure mu ishure rya Capyo si igitabu gusa. Ni icapiro rihembwa ku duka ryo ngaha, ni igicuruzwa c’igihe ku bubiko bw’umudandaza wo mu micungararo, ni umushahara w’uburenganzira (royalty) ku murezi wo ngaha waganditse, kandi ni inyungu isigara mu muryango. Dutanga amadosiye ku buntu, maze imigwi itatu mito y’ubudandaji igashobora kuronka inyungu kuri buri gitabu.
$0
Ikiguzi c’uruhusha ku maduka yo gucapura n’abacuruzi bo ngaha. Dutanga dosiye. Bagagumana ivyo binjiza.
100%
Igice c’inyungu gisigara ku duka ryo gucapura no ku mucuruzi. Nta mudandaza wo hagati afata igice.
3amaboko
Bunguka kuri buri gitabu. Iduka ryo gucapura ryo ngaha, umucuruzi wo mu micungararo, n’umurezi wagifatanyije kukwandika.
Ihuriro
Bikora hamwe na poratifomu ya Capyo.
Iyo ishure rikoresha urubuga rwa Capyo, igitabo c’ishure gihinduka verisiyo yaryo ikoreshwa ata internet. Urutonde rumwe rw’ivyo kwigwa, imvugo imwe, ijwi rimwe ry’umwigisha. Iyo ishure ridafise urwo rubuga, igitabo c’ishure na co nyene kirihagije cane ukwaco.
Iyo poratifomu ikora.
Igitabo ni verisiyo yacapwe ya buri gice cose kiboneka kuri ecran. Abanyeshure bashobora guca hagati y’urupapuro na tablete bataco basimbutse.
Iyo idakora.
Igitabo c’ishure kiracarigisha isomo ryose. Umuyagankuba wacitse, bateri yapfuye, mudasobwa iri muhira hamwe n’umuvukanyi: ntaco bihindura.
Nimba ufise iduka ryo gucapura, iduka ry’ibitabo, canke ishure, tuganire.
Dutanga amadosiye yo gucapura ku buntu ku bucuruzi bwo ngaha mu gihugu cose twohererezamwo. Ifishi iraja ku mushingantahe umwe mu bashinze. Tubwire aho uri n’ico ushobora gukora, natwe tuzoguhuza n’umuntu akwiriye mu mugwi.